Shloka 30
भण्डपुत्रशोकः (Bhaṇḍa’s Lament for His Sons) — Lalitopākhyāna Episode
Devanagari script
मायारथं समारूढो गूढशर्वरसंवृतः / अदृश्यवपुरापेदे ललिताकटकं खलः
Transliteration
māyārathaṃ samārūḍho gūḍhaśarvarasaṃvṛtaḥ / adṛśyavapurāpede lalitākaṭakaṃ khalaḥ
Translation
മായാരഥം കയറി, രാത്രിയുടെ മറവിൽ ഒളിഞ്ഞിരുന്ന ആ ഖലൻ, അദൃശ്യദേഹത്തോടെ ലലിതാകടകത്തിലെത്തി.
Word by Word
मायारथम्a magical chariot
मायारथम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमाया + रथ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (मायायाः रथः), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (acc. sg.)
समारूढःhaving mounted
समारूढः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-√रुह् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृविशेषण (m. nom. sg.)
गूढशर्वरसंवृतःcovered by hidden night
गूढशर्वरसंवृतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootगूढ + शर्वरी + संवृत (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formतत्पुरुष-समास (गूढया शर्वर्या संवृतः), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृविशेषण (m. nom. sg.)
अदृश्यवपुःof invisible form
अदृश्यवपुः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअदृश्य + वपुस् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (अदृश्यं वपुः यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृविशेषण (m. nom. sg.)
आपेदेreached
आपेदे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√पद् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्ष), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद (3rd sg. perfect)
ललिताकटकम्the charming city/fort (Āṭaka)
ललिताकटकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootललित + आटक (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (ललितम् आटकम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (acc. sg.)
खलःthe wicked one
खलः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootखल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (nom. sg.)