Shloka 49
बलाहकादिसप्तसेनानायकप्रेषणम् (Dispatch of the Seven Commanders beginning with Balāhaka) / Lalitopākhyāna War Continuation
Devanagari script
विकर्णाख्यश्च दैत्येन्द्रश्चमूभर्ता महाबलः / भेरुण्डपतनारूढः प्रचण्डयुद्धमातनोत्
Transliteration
vikarṇākhyaśca daityendraścamūbhartā mahābalaḥ / bheruṇḍapatanārūḍhaḥ pracaṇḍayuddhamātanot
Translation
വികർണനെന്ന മഹാബലനായ ദൈത്യേന്ദ്രൻ, സേനയെ വഹിക്കുന്നവൻ, ഭേരുണ്ഡപതനത്തിൽ കയറി അത്യന്തം പ്രചണ്ഡമായ യുദ്ധം വ്യാപിപ്പിച്ചു.
Word by Word
विकर्णाख्यःnamed Vikarṇa
विकर्णाख्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविकर्ण + आख्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (masc. nom. sg.)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
दैत्येन्द्रःlord of the Daityas
दैत्येन्द्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (masc. nom. sg.)
चमूभर्ताcommander/supporter of the army
चमूभर्ता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचमू + भर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (masc. nom. sg.)
महाबलःof great strength
महाबलः:
Karta-anvaya (कर्ता-अन्वयः)
TypeAdjective
Rootमहा + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (masc. nom. sg.)
भेरुण्डपतनारूढःmounted on Bheruṇḍa (the flying creature)
भेरुण्डपतनारूढः:
Karta-anvaya (कर्ता-अन्वयः)
TypeAdjective
Rootभेरुण्ड + पतन + आरूढ (प्रातिपदिक; कृदन्त from आ+रुह्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (PPP)
प्रचण्डयुद्धम्a fierce battle
प्रचण्डयुद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रचण्ड + युद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (neut. acc. sg.)
आतनोत्spread/undertook
आतनोत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + तन् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद (Parasmaipada)