Shloka 85
दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
तदस्त्रतो विनिष्ठ्यूता नकुलाः कोटिसंख्याकाः / वज्राङ्गा वज्रलोमानो वज्रदंष्ट्रा महाजवा
Transliteration
tadastrato viniṣṭhyūtā nakulāḥ koṭisaṃkhyākāḥ / vajrāṅgā vajralomāno vajradaṃṣṭrā mahājavā
Translation
ആ അസ്ത്രത്തിൽ നിന്ന് തുപ്പിപ്പുറത്താക്കിയതുപോലെ കോടിസംഖ്യ നകുലങ്ങൾ ഉദ്ഭവിച്ചു—വജ്രാംഗങ്ങൾ, വജ്രലോമങ്ങൾ, വജ്രദംഷ്ട്രകൾ, മഹാവേഗികൾ।
Word by Word
तत्from that
तत्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Ablative (5th/पञ्चमी), Singular (एकवचन) — ‘from that’
अस्त्रतःfrom the weapon
अस्त्रतः:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Ablative (5th/पञ्चमी), Singular (एकवचन) — ‘from the weapon’
विनिष्ठ्यूताःspat out; expelled
विनिष्ठ्यूताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि-निष्ठ्युत (कृदन्त; √ष्ठ्युत्/√ष्ठिव् ‘to spit out’, past passive participle)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); PPP (क्त) — ‘having been spat out/expelled’
नकुलाःmongooses
नकुलाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनकुल (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
कोटि-संख्याकाःnumbering in crores
कोटि-संख्याकाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकोटि (प्रातिपदिक) + संख्या (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): ‘having the number of crores’
वज्र-अङ्गाःwith thunderbolt-like bodies
वज्र-अङ्गाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवज्र (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); कर्मधारय/तत्पुरुष sense: ‘with vajra-like bodies/limbs’
वज्र-लोमानःwith thunderbolt-like fur
वज्र-लोमानः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवज्र (प्रातिपदिक) + लोमन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); ‘having vajra-like hair/fur’
वज्र-दंष्ट्राःwith thunderbolt-like fangs
वज्र-दंष्ट्राः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवज्र (प्रातिपदिक) + दंष्ट्रा (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); ‘having vajra-like fangs’
महा-जवाःvery swift
महा-जवाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + जव (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); कर्मधारय: ‘great in speed’