Shloka 64
Bhaṇḍāsurāhaṅkāra
The Mustering of the Daitya Forces and the Roar of War
Devanagari script
अथ क्रोधारुणदृशा तया मुक्तैः शिलीमुखैः / विक्षतो वक्षसि क्षिप्रं दुर्मदो जीवितं जहौ
Transliteration
atha krodhāruṇadṛśā tayā muktaiḥ śilīmukhaiḥ / vikṣato vakṣasi kṣipraṃ durmado jīvitaṃ jahau
Translation
അപ്പോൾ ക്രോധത്തിൽ അരുണനേത്രയായ അവൾ വിട്ട ശിലീമുഖബാണങ്ങൾ വക്ഷസ്സിൽ തുളച്ച് പരിക്കേറ്റ ദുർമദൻ ക്ഷണത്തിൽ ജീവൻ വിട്ടു.
Word by Word
अथthen
अथ:
सम्बन्ध (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (conjunctive adverb: then)
क्रोध-अरुण-दृशाby her whose eyes were reddened with anger
क्रोध-अरुण-दृशा:
करणे विशेषणम् (Qualifier of Instrument/Agent)
TypeAdjective
Rootक्रोध + अरुण + दृश्/दृशा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; विशेषण (तया इत्यस्य); समासः—कर्मधारयः (क्रोधेन अरुणा दृक् यस्याः)
तयाby her
तया:
कर्ता/करणम् (Agent/Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
मुक्तैःreleased/shot
मुक्तैः:
करणे विशेषणम् (Qualifier of Instrument)
TypeAdjective
Rootमुक्त (कृदन्त; मुच् धातोः)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; भूतकृदन्त (past passive participle) विशेषण (शिलीमुखैः)
शिलीमुखैःarrows
शिलीमुखैः:
करणम् (Karana/Instrument)
TypeNoun
Rootशिलीमुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
विक्षतःwounded
विक्षतः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootवि-क्षत (कृदन्त; क्षद्/क्षत् धातु-सम्भव)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; भूतकृदन्त (PPP) विशेषण (दुर्मदः)
वक्षसिin the chest
वक्षसि:
अधिकरणम् (Adhikarana/Location)
TypeNoun
Rootवक्षस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
क्रियाविशेषणम् (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्रम् (अव्यय/प्रातिपदिक-नपुंसक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
दुर्मदःDurmada (the demon)
दुर्मदः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदुर्मद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
जीवितम्life
जीवितम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootजीवित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
जहौabandoned/gave up
जहौ:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootहा (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन