Shloka 21
Bhaṇḍāsurāhaṅkāra
The Mustering of the Daitya Forces and the Roar of War
Devanagari script
भिन्दन्पटहसंरावैश्चतुर्दश जगन्ति सः / अट्टहासान्वितन्वानो दुर्मदस्तन्मुखो ययौ
Transliteration
bhindanpaṭahasaṃrāvaiścaturdaśa jaganti saḥ / aṭṭahāsānvitanvāno durmadastanmukho yayau
Translation
പടഹങ്ങളുടെ ഘോരനാദം കൊണ്ട് പതിനാലു ലോകങ്ങളെ പിളർത്തുന്നതുപോലെ, അട്ടഹാസം പരത്തിക്കൊണ്ട് ദുർമദൻ ആ ദിശയിലേക്കു നീങ്ങി।
Word by Word
bhindansplitting, shattering
bhindan:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeVerb
Root√bhid (धातु; भेदने)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ/Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘splitting/cleaving’
paṭaha-saṃrāvaiḥwith the roar of drums
paṭaha-saṃrāvaiḥ:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootpaṭaha (प्रातिपदिक) + saṃrāva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तत्पुरुष (‘पटहानां संरावैः’ = by the din of drums)
caturdaśafourteen
caturdaśa:
Karma (कर्म/Object qualifier)
TypeAdjective
Rootcaturdaśa (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या; द्विगु-समास (14) used adjectivally
jagantiworlds
jaganti:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
aṭṭahāsānloud laughs
aṭṭahāsān:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootaṭṭahāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
vitanvānaḥspreading, emitting
vitanvānaḥ:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeVerb
Rootvi-√tan (धातु; विस्तारे)
Formवर्तमान कृदन्त (शानच्/Present middle participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘spreading/producing’
durmadaḥDurmada
durmadaḥ:
Karta (कर्ता/Subject apposition)
TypeNoun
Rootdurmada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेष्य (proper name/epithet)
tat-mukhaḥfacing that way
tat-mukhaḥ:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + mukha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (‘तन्मुख’ = facing that (direction/one))
yayauwent
yayau:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√yā (धातु; गत्यर्थ)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन