Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

मदनकामेश्वरप्रादुर्भावः

Manifestation of Madana-Kāmeśvara

समानधर्मिणी युक्ता भार्या पितृवशंवदा / यदद्वैतं परं ब्रह्म सदसद्भाववर्जितम्

samānadharmiṇī yuktā bhāryā pitṛvaśaṃvadā / yadadvaitaṃ paraṃ brahma sadasadbhāvavarjitam

സമാനധർമ്മിണിയായി നിലകൊണ്ട് പിതാവിന്റെ ആജ്ഞയ്ക്ക് വിധേയയായവൾ ഭാര്യയെന്നു പറയുന്നു. ആ പരബ്രഹ്മം അദ്വൈതം; സത്-അസത് ഭാവങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തം.

samānadharmiṇīhaving the same dharma/nature
samānadharmiṇī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsamāna + dharmin (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana; -in/-inī adjective ‘having’
yuktāproper/fit
yuktā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootyukta (प्रातिपदिक; कृदन्त-भूतकृदन्त)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana; PPP (क्त) from yuj (युज्)
bhāryāwife
bhāryā:
Karta (कर्ता) / Predicate nominative
TypeNoun
Rootbhāryā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana
pitṛvaśaṃvadāobedient to the father’s will
pitṛvaśaṃvadā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpitṛ + vaśa + vada (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana; ‘speaking/acting according to father’s control’ (vada as adjectival stem)
yatthat which
yat:
Karta (कर्ता) / Viśeṣya (head)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā (1st)/Dvitīyā (2nd), Ekavacana; relative pronoun
advaitamnon-dual
advaitam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roota-dvaita (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā (1st)/Dvitīyā (2nd), Ekavacana
paramsupreme
param:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā (1st)/Dvitīyā (2nd), Ekavacana
brahmaBrahman (Absolute)
brahma:
Karta (कर्ता) / Viśeṣya
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā (1st)/Dvitīyā (2nd), Ekavacana
sadasadbhāvavarjitamdevoid of being real/unreal
sadasadbhāvavarjitam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsat + asat + bhāva + varjita (प्रातिपदिक; कृदन्त-भूतकृदन्त)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā (1st)/Dvitīyā (2nd), Ekavacana; PPP (क्त) from varj (वर्ज्) ‘devoid of’; compound meaning ‘devoid of the state of being sat/asat’