Shloka 45
मदनकामेश्वरप्रादुर्भावः
Manifestation of Madana-Kāmeśvara
Devanagari script
त्रिलोकैकमहीपाले सांबिके कामशङ्करे / दशवर्षसहस्राणि ययुः क्षण इवापरः
Transliteration
trilokaikamahīpāle sāṃbike kāmaśaṅkare / daśavarṣasahasrāṇi yayuḥ kṣaṇa ivāparaḥ
Translation
ത്രിലോകങ്ങളുടെ ഏക മഹീപാലനായ, അംബികയ്ക്ക് പ്രിയനായ കാമശങ്കരന്റെ ഭരണത്തിൽ പത്തായിരം വർഷങ്ങളും മറ്റൊരു ക്ഷണത്തെപ്പോലെ കടന്നുപോയി।
Word by Word
त्रिलोक-एक-महीपालेO ruler of the single earth of the three worlds
त्रिलोक-एक-महीपाले:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootत्रिलोक (प्रातिपदिक) + एक (प्रातिपदिक) + महीपाल (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); संबोधनार्थे सप्तमी (address in locative)
सांबिकेO Ambikā
सांबिके:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसांबिका (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Vocative (8th/सम्बोधन), Singular (एकवचन)
काम-शङ्करेO Kāma-Śaṅkara
काम-शङ्करे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक) + शङ्कर (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Vocative (8th/सम्बोधन), Singular (एकवचन)
दश-वर्ष-सहस्राणिten thousand years
दश-वर्ष-सहस्राणि:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootदश (प्रातिपदिक) + वर्ष (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन); कालपरिमाण (measure of time)
ययुःpassed (went by)
ययुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन); परस्मैपद
क्षणःa moment
क्षणः:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
इवas if / like
इव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
FormParticle of comparison (उपमावाचक-अव्यय)
अपरःanother
अपरः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); विशेषण of क्षणः