Shloka 16
Lalitopākhyāna: Devagaṇa-samāgamaḥ and Śrīnagaryāḥ Nirmāṇam
Assembly of Devas; Construction and Splendor of the Divine City
Devanagari script
विभातीयं वरारोहा भूर्ता शृङ्गारदेवता / वरो ऽस्यास्त्रिषु लोकेषु न चान्यः शङ्करादृते
Transliteration
vibhātīyaṃ varārohā bhūrtā śṛṅgāradevatā / varo 'syāstriṣu lokeṣu na cānyaḥ śaṅkarādṛte
Translation
ഈ വരാരോഹാ ദീപ്തിയായി പ്രകാശിക്കുന്നു; ശൃംഗാരദേവത തന്നെ മൂർത്തിയായതുപോലെ. ത്രിലോകങ്ങളിൽ ശങ്കരനെ ഒഴികെ അവൾക്കു മറ്റൊരു വരൻ ഇല്ല.
Word by Word
विभातिshines/appears splendid
विभाति:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootवि+भा (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
इयम्this (woman)
इयम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
वरारोहाthe fair-limbed lady (varārohā)
वरारोहा:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण/Apposition)
TypeNoun
Rootवर+आरोहा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय: वर-आरोहा ‘excellent-rider/one of fine ascent’ (epithet of a woman)
भूर्ताadorned/beautifully arrayed
भूर्ता:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootभूर्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; past-participle-like adjective ‘adorned/maintained’ (rare form)
शृङ्गार-देवताa goddess of love/beauty
शृङ्गार-देवता:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण/Apposition)
TypeNoun
Rootशृङ्गार+देवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: शृङ्गारस्य देवता
वरःa bridegroom/boon-worthy one
वरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अस्याःof her
अस्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
त्रिषुin the three
त्रिषु:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; numeral adjective
लोकेषुworlds
लोकेषु:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
अन्यःanother
अन्यः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
शङ्करात्than Śaṅkara
शङ्करात्:
Apādāna (अपादान/Exclusion point)
TypeNoun
Rootशङ्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
ऋतेexcept
ऋते:
Apādāna (अपादान/Exclusion)
TypeIndeclinable
Rootऋते (अव्यय)
Formवर्जनार्थक-अव्यय (except/without), governs पञ्चमी; here with शङ्करात्