Shloka 30
ललिताप्रादुर्भाव-स्तुति
Lalita’s Cosmic Praise and Body–Cosmos Correspondences
Devanagari script
ततः प्रसन्ना सा देवी प्रणतं वीक्ष्य वासवम् / वरेण च्छन्दयामास वरदाखिलदेहिनाम्
Transliteration
tataḥ prasannā sā devī praṇataṃ vīkṣya vāsavam / vareṇa cchandayāmāsa varadākhiladehinām
Translation
അപ്പോൾ ആ ദേവി പ്രസന്നയായി; നമസ്കരിച്ച വാസവനെ (ഇന്ദ്രനെ) കണ്ടിട്ട്, സർവ്വ ജീവികൾക്കും വരം നല്കുന്ന ദേവി അവനെ വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുവാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു।
Word by Word
tataḥthen/thereupon
tataḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), तदर्थे अव्ययम्; adverbial: 'thereupon/then'
prasannāpleased/serene
prasannā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootprasanna (कृदन्त-प्रातिपदिक; √sad/√sīd + pra, past participle sense)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom.1), एकवचन (sg); विशेषणम्
sāshe
sā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom.1), एकवचन (sg); सर्वनाम
devīthe goddess
devī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom.1), एकवचन (sg)
praṇatambowed down
praṇatam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootpraṇata (कृदन्त-प्रातिपदिक; √nam + pra, क्त/PPP)
Formपुंलिङ्ग (m.), द्वितीया (Acc.2), एकवचन (sg); विशेषणम्
vīkṣyahaving seen
vīkṣya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√īkṣ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), 'having seen'
vāsavamVāsava (Indra)
vāsavam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvāsava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), द्वितीया (Acc.2), एकवचन (sg)
vareṇawith a boon
vareṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), तृतीया (Instr.3), एकवचन (sg)
cchandayāmāsashe offered/pleased (by granting a boon)
cchandayāmāsa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√chand (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (sg); causative sense in usage: 'caused to choose/granted by offering a boon'
varadākhiladehināmthe boon-giver of all embodied beings
varadākhiladehinām:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvaradā + akhila-dehin (समास-प्रातिपदिक)
Formसमासः: (1) वरदा (f.) 'boon-giver' + अखिलदेहिनाम् (gen.pl) 'of all embodied beings' (षष्ठी-तत्पुरुष); पदम्: स्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom.1), एकवचन (sg)