Shloka 72
Bhaṇḍāsuraprādurbhāva
Rise and Consecration of Bhaṇḍāsura
Devanagari script
जपाकुसुमसंकाशां दाडिमीकुसुमांबराम् / सर्वाभरणसंयुक्तां शृङ्गारैकरसालयाम्
Transliteration
japākusumasaṃkāśāṃ dāḍimīkusumāṃbarām / sarvābharaṇasaṃyuktāṃ śṛṅgāraikarasālayām
Translation
അവൾ ജപാപുഷ്പസമാന കാന്തിയുള്ളവൾ, ദാഡിമീപുഷ്പവർണ്ണ വസ്ത്രധാരിണി; സർവ്വാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതയും ശൃംഗാരരസത്തിന്റെ ഏകധാമവും ആയിരുന്നു।
Word by Word
जपाhibiscus (japā)
जपा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootजपा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन (समासाङ्ग)
कुसुमflower
कुसुम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकुसुम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन (समासाङ्ग)
संकाशाम्resembling (a hibiscus flower)
संकाशाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसंकाश (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समास (जपाकुसुमवत् संकाशा)
दाडिमीpomegranate
दाडिमी:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदाडिमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन (समासाङ्ग)
कुसुमflower
कुसुम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकुसुम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन (समासाङ्ग)
अम्बराम्wearing garments (hued like pomegranate blossoms)
अम्बराम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअम्बर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समास (दाडिमीकुसुम-आम्बर = दाडिमीकुसुमवर्णाम्बरा/वस्त्रवती)
सर्वall
सर्व:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन (समासाङ्ग)
आभरणornaments
आभरण:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआभरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन (समासाङ्ग)
संयुक्ताम्adorned with all ornaments
संयुक्ताम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसम्+युज् (धातु) → संयुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; भूतकृदन्त (past participle) ‘joined/adorned’; तत्पुरुष-समास (सर्वाभरणैः संयुक्ता)
शृङ्गारerotic charm/beauty
शृङ्गार:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशृङ्गार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन (समासाङ्ग)
एकsingle/only
एक:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन (समासाङ्ग)
रसflavor/essence
रस:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन (समासाङ्ग)
आलयाम्abode (of the sole essence of śṛṅgāra)
आलयाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआलय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समास (शृङ्गारैक-रसस्य आलयः)