Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

मोहिनी-प्रादुर्भावः (Mohinī’s Manifestation) — Narrative Prelude to the Bhandāsura Cycle

विस्मृत्य स हि कार्याणि बाणविद्धो ऽन्तिके स्थिताम् / गौरीं विलोकयामास मन्मथाविष्टचेतनः

vismṛtya sa hi kāryāṇi bāṇaviddho 'ntike sthitām / gaurīṃ vilokayāmāsa manmathāviṣṭacetanaḥ

ബാണവേദനയേറ്റ് അവൻ തന്റെ കാര്യങ്ങൾ മറന്നു; മന്മഥാവിഷ്ടചിത്തനായി സമീപത്തിരുന്ന ഗൗരിയെ നോക്കിത്തുടങ്ങി।

vismṛtyahaving forgotten
vismṛtya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-√smṛ (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा/ल्यप्)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormParticle (निपात), emphatic/causal nuance
kāryāṇiduties/affairs
kāryāṇi:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkārya (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Plural
bāṇa-viddhaḥpierced by the arrow
bāṇa-viddhaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbāṇa (प्रातिपदिक) + viddha (प्रातिपदिक/कृदन्त)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; tatpuruṣa: ‘pierced by an arrow’
antikenearby
antike:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootantika (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular
sthitāmstanding
sthitām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeVerb
Root√sthā (धातु)
FormPast active participle (क्तवत्/क्त), Feminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; agrees with gaurīm
gaurīmGaurī (Pārvatī)
gaurīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgaurī (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
vilokayāmāsalooked at
vilokayāmāsa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-√lok (धातु)
FormPeriphrastic perfect (लिट्-परस्मैपद, आमास-प्रयोग); 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular
manmatha-āviṣṭa-cetanaḥwhose mind was seized by desire
manmatha-āviṣṭa-cetanaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmanmatha (प्रातिपदिक) + āviṣṭa (कृदन्त) + cetana (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; bahuvrīhi: ‘one whose mind is possessed by Manmatha’