Previous Verse
Next Verse

Shloka 105

Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala

Earth after Pralaya

खेटानां च पुराणां च ग्रामाणां चैव सर्वशः / त्रिविधानां च दुर्गाणां पर्वतोदकधन्विनाम्

kheṭānāṃ ca purāṇāṃ ca grāmāṇāṃ caiva sarvaśaḥ / trividhānāṃ ca durgāṇāṃ parvatodakadhanvinām

ഖേടങ്ങൾ, പുരങ്ങൾ, ഗ്രാമങ്ങൾ—എല്ലായിടത്തും; കൂടാതെ പർവ്വതം, ജലം, ധന്വ (വനം/വരണ്ടഭൂമി) എന്നിങ്ങനെ ത്രിവിധ ദുർഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും പറയുന്നു.

kheṭānāmof forts/strongholds (kheṭa)
kheṭānām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkheṭa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
caand
ca:
Avyaya (अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
purāṇāmof ancient (ones)/old (forts)
purāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpurāṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
caand
ca:
Avyaya (अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
grāmāṇāmof villages
grāmāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootgrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
caand
ca:
Avyaya (अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
evaindeed/just
eva:
Avyaya (अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक
sarvaśaḥin every way/entirely
sarvaśaḥ:
Avyaya (अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootsarvaśas (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
tri-vidhānāmof three types
tri-vidhānām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottri (प्रातिपदिक) + vidha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; द्विगु-समासः (of three kinds)
caand
ca:
Avyaya (अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
durgāṇāmof forts
durgāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdurga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
parvata-udaka-dhanvināmof (forts) of mountain, water, and desert types
parvata-udaka-dhanvinām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootparvata (प्रातिपदिक) + udaka (प्रातिपदिक) + dhanvin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (parvataś ca udakaś ca dhanvī ca)