Shloka 9
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
पारावताश्च वासिष्ठा द्वादश द्वौ गणौ स्मृतौ / छन्दजाश्च चतुर्विंशद्देवास्ते वै तदा स्मृताः
Transliteration
pārāvatāśca vāsiṣṭhā dvādaśa dvau gaṇau smṛtau / chandajāśca caturviṃśaddevāste vai tadā smṛtāḥ
Translation
പാരാവതരും വാസിഷ്ഠരും—ഇരു ഗണങ്ങളും പന്ത്രണ്ടു വീതം എന്നു സ്മൃതം. ‘ഛന്ദജ’ എന്ന പേരിലുള്ള ആ ഇരുപത്തിനാലു ദേവന്മാർ അന്നേ സ്മരിക്കപ്പെട്ടു.
Word by Word
पारावताःthe Pārāvatas
पारावताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपारावत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
वासिष्ठाःthe Vāsiṣṭhas
वासिष्ठाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवासिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; गोत्र/समूह-नाम
द्वादशtwelve
द्वादश:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootद्वादश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; बहुवचन-सङ्ख्या (twelve)
द्वौtwo
द्वौ:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootद्वि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; संख्याविशेषण
गणौgroups
गणौ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
स्मृतौare said/are remembered
स्मृतौ:
Karma (कर्म/Predicative—‘called’)
TypeVerb
Rootस्मृत (कृदन्त; √स्मृ धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विधेय
छन्दजाःthe Chandajas
छन्दजाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootछन्दज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; नाम (group name)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
चतुर्विंशत्twenty-four
चतुर्विंशत्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootचतुर्विंशत् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्याशब्दः (twenty-four); बहुवचन-सङ्ख्या
देवाःgods
देवाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तेthey/those
ते:
Karta (कर्ता/Subject—apposition)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक अव्यय (indeed/verily)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (अधिकरण/Time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
स्मृताःare said/are remembered
स्मृताः:
Karma (कर्म/Predicative—‘called’)
TypeVerb
Rootस्मृत (कृदन्त; √स्मृ धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय