Shloka 200
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
तत्र तत्र प्रजास्ता वै निवसंति च सर्वशः / आहारः फल मूले तु प्रजानामभवत्किल
Transliteration
tatra tatra prajāstā vai nivasaṃti ca sarvaśaḥ / āhāraḥ phala mūle tu prajānāmabhavatkila
Translation
അവിടവിടെയായി പ്രജകൾ എല്ലായിടത്തും വസിച്ചു; പ്രജകളുടെ ആഹാരം—എന്നു പറയുന്നു—ഫലവും മൂലവും മാത്രമായിരുന്നു।
Word by Word
tatrathere
tatra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb: there)
tatrain various places
tatra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formपुनरुक्त-अव्यय (there and there)
prajāḥcreatures, people
prajāḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootprajā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
tāḥthose
tāḥ:
Karta (कर्ता/subject; apposition)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिपात (emphatic/assurance particle)
nivasaṃtidwell, reside
nivasaṃti:
Kriyā (क्रिया/verb)
TypeVerb
Rootni-vas (वस् धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
sarvaśaḥeverywhere, in all ways
sarvaśaḥ:
Prakāra (प्रकार/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootsarvaśas (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: in every way/entirely)
āhāraḥfood, sustenance
āhāraḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootāhāra (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
phala-mūlein fruits and roots
phala-mūle:
Adhikarana (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootphala (प्रातिपदिक) + mūla (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (फलानि च मूलानि च), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), द्विवचन (dual)
tubut, indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-निपात (particle: but/indeed)
prajānāmof the creatures/people
prajānām:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive)
TypeNoun
Rootprajā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), बहुवचन
abhavatbecame, was
abhavat:
Kriyā (क्रिया/verb)
TypeVerb
Rootbhū (भू धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
kilait is said
kila:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootkila (अव्यय)
Formनिपात (hearsay/emphasis)