Shloka 137
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
स्रष्टा धर्मस्य कश्चान्यः श्रोतव्यं कस्य वा मया / वीर्यण तपसा सत्यैर्मया वा कः समो भुवि
Transliteration
sraṣṭā dharmasya kaścānyaḥ śrotavyaṃ kasya vā mayā / vīryaṇa tapasā satyairmayā vā kaḥ samo bhuvi
Translation
ധർമ്മത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവ് എന്നെക്കാൾ വേറെ ആരുണ്ട്? ഞാൻ ആരുടെ വാക്ക് കേൾക്കണം? വീര്യം, തപസ്, സത്യം—ഇവയിൽ ഭൂമിയിൽ എനിക്ക് സമൻ ആരാണ്?
Word by Word
स्रष्टाcreator
स्रष्टा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Root√सृज् (धातु)
Formकृदन्त-तृच् (कर्तृवाचक) ‘स्रष्टृ’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
धर्मस्यof dharma
धर्मस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
कःwho?
कः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अन्यःother
अन्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (कः)
श्रोतव्यम्to be listened to
श्रोतव्यम्:
Karya (कार्य/Obligation)
TypeAdjective
Root√श्रु (धातु)
Formकृदन्त-तव्यत् (gerundive/obligatory) नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (predicate: ‘to be listened to’)
कस्यof whom?
कस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle: or/indeed)
मयाby me
मया:
Kartr-karana-bhava (कर्तृ/करण-भाव)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
वीर्येणby valor/power
वीर्येण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
तपसाby austerity
तपसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
सत्यैःby truths/truthfulness
सत्यैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
मयाby me
मया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सर्वनाम (पुनरुक्ति emphatic)
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (particle)
कःwho?
कः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; प्रश्नवाचक
समःequal
समः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (कः)
भुविon earth
भुवि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; स्थानवाचक (locative)