Previous Verse
Next Verse

Shloka 161

व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages

सप्रजानि व्यतीतानि शतशो ऽथ सहस्रशः / मन्वन्तरान्ते संहारः संहारान्ते च संभवः

saprajāni vyatītāni śataśo 'tha sahasraśaḥ / manvantarānte saṃhāraḥ saṃhārānte ca saṃbhavaḥ

പ്രജകളോടുകൂടി നൂറുകളായും ആയിരങ്ങളായും കാലഘട്ടങ്ങൾ കടന്നുപോയി; മന്വന്തരാന്തത്തിൽ സംഹാരം, സംഹാരാന്തത്തിൽ വീണ്ടും സംഭവം ഉണ്ടാകുന്നു.

sa-prajānitogether with their creatures
sa-prajāni:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/predicate qualifier)
TypeAdjective
Rootsa (उपसर्ग/सह) + prajā (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; तत्पुरुषः (सह प्रजाभिः) ‘with progeny/creatures’
vyatītānihave passed, elapsed
vyatītāni:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/predicate adjective)
TypeAdjective
Rootvi-ati-i (धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; भूतकृदन्त (past participle) ‘passed away’
śataśaḥby hundreds
śataśaḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootśataśas (अव्यय)
Formप्रकार/परिमाणवाचक-अव्यय (distributive adverb)
athathen, moreover
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक/प्रसङ्गार्थक-अव्यय (then/now)
sahasraśaḥby thousands
sahasraśaḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootsahasraśas (अव्यय)
Formप्रकार/परिमाणवाचक-अव्यय (distributive adverb)
manvantara-anteat the end of a manvantara
manvantara-ante:
Adhikaraṇa (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootmanvantara (प्रातिपदिक) + anta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुषः (मन्वन्तरस्य अन्ते) ‘at the end of a manvantara’
saṃhāraḥdissolution, destruction
saṃhāraḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootsaṃhāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
saṃhāra-anteat the end of dissolution
saṃhāra-ante:
Adhikaraṇa (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootsaṃhāra (प्रातिपदिक) + anta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुषः (संहारस्य अन्ते) ‘at the end of dissolution’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
saṃbhavaḥorigination, coming into being
saṃbhavaḥ:
Karta (कर्ता/subject; ellipsis with saṃhāraḥ)
TypeNoun
Rootsaṃbhava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन