Shloka 123
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
अर्वाक्च वाजश्रवसः सोममुख्यायनस्ततः / तृणबिन्दुस्ततस्तस्मात्ततजस्तृणबिन्दुतः
Transliteration
arvākca vājaśravasaḥ somamukhyāyanastataḥ / tṛṇabindustatastasmāttatajastṛṇabindutaḥ
Translation
അർവാക് മുതൽ വാജശ്രവസ്, അവനിൽ നിന്ന് സോമമുഖ്യായനൻ; തുടർന്ന് തൃണബിന്ദു, അവനിൽ നിന്ന് താതജൻ, താതജനിൽ നിന്ന് വീണ്ടും തൃണബിന്ദു ജനിച്ചു।
Word by Word
अर्वाक्downwards; later/afterwards (in succession)
अर्वाक्:
Viśeṣaṇa (विशेषण/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootarvāk (अव्यय/प्रातिपदिक-निबद्ध)
Formअव्यय, दिशावाचक अव्यय (directional indeclinable)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
वाजश्रवसःfrom Vājaśravas
वाजश्रवसः:
Apādāna/Source (अपादान)
TypeNoun
Rootvājaśravas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (वाजस्य श्रवः/श्रवणं यस्य)
सोममुख्यायनःSomamukhyāyana (a descendant/one of the lineage)
सोममुख्यायनः:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootsoma + mukhya + ayana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (सोमः मुख्यः यस्य, तस्य अयनः/वंशजः)
ततःfrom him; then
ततः:
Apādāna/Source (अपादान)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय, अपादानार्थक/क्रमवाचक (ablatival/sequential indeclinable)
तृणबिन्दुःTṛṇabindu
तृणबिन्दुः:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Roottṛṇabindu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (तृणं + बिन्दुः)
ततःthen; from him
ततः:
Apādāna/Source (अपादान)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय, क्रमवाचक (sequential)
तस्मात्from him
तस्मात्:
Apādāna/Source (अपादान)
TypeNoun
Roottasmāt (सर्वनाम-प्रातिपदिक tad)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन (ablative singular)
ततजःTataja (born from him)
ततजः:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Roottataja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; तद्धित/व्युत्पन्न—'ततः जातः' (born from him)
तृणबिन्दुतःfrom Tṛṇabindu
तृणबिन्दुतः:
Apādāna/Source (अपादान)
TypeIndeclinable
Roottṛṇabindu (प्रातिपदिक) + tas (अव्यय-प्रत्यय)
Formअव्यय, तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival indeclinable: -तः)