Previous Verse
Next Verse

Shloka 106

व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages

अग्राम्यैर्वर्त्तयन्ति स्म रसैश्चैव स्वयङ्कृतैः / कुटुंबिनो बुद्धिमन्तो वनान्तरनिवासिनः

agrāmyairvarttayanti sma rasaiścaiva svayaṅkṛtaiḥ / kuṭuṃbino buddhimanto vanāntaranivāsinaḥ

അവർ ഗ്രാമ്യഭോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിന്ന്, തങ്ങളാൽ തന്നെ തയ്യാറാക്കിയ ലളിതമായ രസങ്ങളാൽ ജീവിച്ചു. അവർ കുടുംബസ്ഥരും ബുദ്ധിമാന്മാരും, വനാന്തരത്തിൽ വസിക്കുന്നവരുമായിരുന്നു.

agrāmyaiḥwith non-village (wild/simple)
agrāmyaiḥ:
Karana (करण)
TypeAdjective
Roota-grāmya (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन); negative prefix a-
varttayantithey maintain themselves/live
varttayanti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√vṛt (धातु) (causative/णिजन्त: varttay-)
FormPresent tense (लट्), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन); causative sense ‘make a living/maintain’
sma(used to)
sma:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootsma (अव्यय)
FormParticle indicating past narration (स्म-निपात)
rasaiḥwith foods/juices/tastes
rasaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootrasa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormParticle (निपात) for emphasis
svayam-kṛtaiḥself-prepared
svayam-kṛtaiḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsvayam (अव्यय) + √kṛ (धातु) + kta (क्त)
FormAvyayībhāva compound ‘self-made’; kta-participle used adjectivally; Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन)
kuṭumbinaḥhouseholders/family-men
kuṭumbinaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkuṭumbin (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
buddhi-mantaḥintelligent
buddhi-mantaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbuddhi (प्रातिपदिक) + mant (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); possessive suffix -mant; treated as तत्पुरुष/उपपद-type ‘possessing intelligence’
vana-antara-nivāsinaḥliving in forest interiors
vana-antara-nivāsinaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvana (प्रातिपदिक) + antara (प्रातिपदिक) + nivāsin (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); multi-member तत्पुरुष ‘dwelling in the interior of forests’