Shloka 18
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
यथाशयोपभोगास्तु देवानां शुभमूर्त्तयः / तेषां रूपानुरूपैस्तु प्रमाणैः स्थाणुजङ्गमैः
Transliteration
yathāśayopabhogāstu devānāṃ śubhamūrttayaḥ / teṣāṃ rūpānurūpaistu pramāṇaiḥ sthāṇujaṅgamaiḥ
Translation
ദേവന്മാരുടെ ശുഭമൂർത്തികൾ അവരുടെ ആശയവും അനുഭവഭോഗവും അനുസരിക്കുന്നതുപോലെ, സ്ഥാവര-ജംഗമ ജീവികളും അവരുടെ രൂപത്തിന് അനുയോജ്യമായ അളവുകളോടെ (പ്രമാണത്തോടെ) ഉണ്ടാകുന്നു।
Word by Word
यथाas; according to
यथा:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (as/according to)
आशयintention; disposition
आशय:
सम्बन्ध (in compound)
TypeNoun
Rootआशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (in compound context)
उपभोगाःenjoyments; experiences
उपभोगाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootउपभोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; Nominative plural
तुindeed; but
तु:
निपात
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-निपात (particle: but/indeed)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; Genitive plural
शुभमूर्त्तयःauspicious forms
शुभमूर्त्तयः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootशुभ + मूर्ति (प्रातिपदिक-समास)
Formकर्मधारय (शुभा मूर्तिः); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; Nominative plural
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (6th), बहुवचन; Genitive plural
रूपानुरूपैःin accordance with (their) forms
रूपानुरूपैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootरूप + अनुरूप (प्रातिपदिक-समास)
Formतत्पुरुष (रूपस्य अनुरूपः); पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; Instrumental plural; विशेषण to प्रमाणैः
तुindeed
तु:
निपात
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
प्रमाणैःby measures; by standards
प्रमाणैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootप्रमाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; Instrumental plural
स्थाणुजङ्गमैःby (measures) of immovables and movables
स्थाणुजङ्गमैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootस्थाणु + जङ्गम (प्रातिपदिक-द्वन्द्व)
Formद्वन्द्वसमास; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; Instrumental plural; विशेषण to प्रमाणैः