Previous Verse

Shloka 48

Saṃkhyāvarta (संख्यावर्त्त): Commencement of Yajña at the Dawn of Tretāyuga

यज्ञप्रवर्त्तनं ह्येवमासीत्स्वायंभुवे ऽन्तरे / ततः प्रभृति यज्ञो ऽयं युगैः सह विवर्त्तितः

yajñapravarttanaṃ hyevamāsītsvāyaṃbhuve 'ntare / tataḥ prabhṛti yajño 'yaṃ yugaiḥ saha vivarttitaḥ

സ്വായംഭുവ മന്വന്തരത്തിൽ യജ്ഞപ്രവർത്തനം ഇങ്ങനെ തന്നെയായിരുന്നു. അതിനുശേഷം ഈ യജ്ഞം യുഗങ്ങളോടൊപ്പം തുടർന്നുവന്നു.

yajña-pravarttanamthe institution/commencement of sacrifice
yajña-pravarttanam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyajña (प्रातिपदिक) + pravarttana (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (determinative: yajñasya pravarttanam), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
hiindeed
hi:
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (particle: indeed)
evamthus
evam:
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb: thus)
āsītwas
āsīt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
svāyaṃbhuvein the Svāyaṃbhuva (Manvantara)
svāyaṃbhuve:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootsvāyaṃbhuva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
antarein the interval
antare:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootantara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
tataḥthereafter
tataḥ:
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/कालवाचक (adverb: from then/thereafter)
prabhṛtifrom (that time) onward
prabhṛti:
TypeIndeclinable
Rootprabhṛti (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; आरम्भार्थक (from/beginning with)
yajñaḥthis sacrifice
yajñaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyajña (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
ayamthis
ayam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); सर्वनाम-विशेषण (pronominal adjective)
yugaiḥwith the ages / through the yugas
yugaiḥ:
Sahakāraka/Hetu (सह/हेतु)
TypeNoun
Rootyuga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
sahatogether with
saha:
Sahakāraka (सह)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formसह-अव्यय (postposition: with)
vivarttitaḥhas been continued/rolled on
vivarttitaḥ:
Kriyāviśeṣaṇa/Predicative (विधेय)
TypeAdjective
Rootvi-vṛt (धातु) + ta (कृत् प्रत्यय)
Formकृत-प्रत्ययान्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)