Shloka 35
Saṃkhyāvarta (संख्यावर्त्त): Commencement of Yajña at the Dawn of Tretāyuga
Devanagari script
तस्मादहिंसा धर्मस्य द्वारमुक्तं महर्षिभिः / ऋषिकोटिसहस्राणि स्वतपोभिर्दिवं ययुः
Transliteration
tasmādahiṃsā dharmasya dvāramuktaṃ maharṣibhiḥ / ṛṣikoṭisahasrāṇi svatapobhirdivaṃ yayuḥ
Translation
അതുകൊണ്ട് മഹർഷിമാർ അഹിംസയെ ധർമ്മത്തിന്റെ ദ്വാരമെന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു; കോടി-സഹസ്രം ഋഷികൾ സ്വന്തം തപസ്സാൽ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി.
Word by Word
tasmāttherefore
tasmāt:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात्-शब्दः; हेत्वर्थे अव्ययप्रयोगः (therefore)
ahiṃsānon-violence
ahiṃsā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootahiṃsā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
dharmasyaof dharma
dharmasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
dvāramdoor/gate
dvāram:
Karma (कर्म; of uktaṃ)
TypeNoun
Rootdvāra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
uktamhas been declared
uktam:
Kriya (क्रिया; passive predicate)
TypeVerb
Rootukta (कृदन्त, √vac वच्)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगः (has been said)
maharṣibhiḥby the great sages
maharṣibhiḥ:
Kartr (कर्ता; in passive = agent/कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootmaharṣi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
ṛṣi-koṭi-sahasrāṇithousands of crores of sages
ṛṣi-koṭi-sahasrāṇi:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदिक) + koṭi (प्रातिपदिक) + sahasra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (ऋषीणां कोटि-सहस्राणि = thousands of crores of sages)
sva-tapobhiḥby their own austerities
sva-tapobhiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + tapas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (स्वं तपः)
divamto heaven
divam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdiv (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
yayuḥwent
yayuḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√yā (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद