Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

Saṃkhyāvarta (संख्यावर्त्त): Commencement of Yajña at the Dawn of Tretāyuga

ते तु खिन्ना विवादेन तत्त्वमुत्त्वा महर्षयः / सन्धाय वाक्यमिन्द्रेण पप्रच्छुः खेचरं वसुम्

te tu khinnā vivādena tattvamuttvā maharṣayaḥ / sandhāya vākyamindreṇa papracchuḥ khecaraṃ vasum

വിവാദത്തിൽ ക്ഷീണിച്ച മഹർഷിമാർ തത്ത്വം നിശ്ചയിച്ച്, ഇന്ദ്രനോടു വാക്കൊത്തു, ആകാശചാരിയായ വസുവിനോട് ചോദിച്ചു.

tethey
te:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Plural (बहुवचन)
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात)
khinnāḥwearied; distressed
khinnāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkhinna (कृदन्त; √khed/खेद्, kta)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Plural (बहुवचन); kta-participle used adjectivally
vivādenaby/through the dispute
vivādena:
Hetu/Karaṇa (हेतु/करण)
TypeNoun
Rootvivāda (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (तृतीया) Singular (एकवचन)
tattvamthe truth; principle
tattvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottattva (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया) Singular (एकवचन)
utvāhaving spoken
utvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Root√vad (वद्, धातु) + ktvā (क्त्वा)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा), expressing prior action
maharṣayaḥthe great sages
maharṣayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmaharṣi (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Plural (बहुवचन); apposition to te
sandhāyahaving settled/arranged
sandhāya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-√dhā (धा, धातु) + lyap (ल्यप्)
FormAbsolutive (ल्यप्), 'having made/arranged/settled'
vākyamspeech; statement
vākyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया) Singular (एकवचन)
indreṇawith Indra
indreṇa:
Saha/Karaṇa (सह/करण)
TypeNoun
Rootindra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (तृतीया) Singular (एकवचन)
papracchuḥasked
papracchuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√prach (प्रच्छ्, धातु)
FormLiṭ (लिट्) Perfect, 3rd person (प्रथमपुरुष) Plural (बहुवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
khecaramsky-going; celestial
khecaram:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkhecara (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (द्वितीया) Singular (एकवचन); adjective qualifying vasum
vasumVasu (name)
vasum:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvasu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (द्वितीया) Singular (एकवचन)