Shloka 19
Saṃkhyāvarta (संख्यावर्त्त): Commencement of Yajña at the Dawn of Tretāyuga
Devanagari script
आगमेन भवान्यज्ञं करोतु यदिहेच्छति / विधिदृष्टेन यज्ञेन धर्मेणाव्यपसेतुना
Transliteration
āgamena bhavānyajñaṃ karotu yadihecchati / vidhidṛṣṭena yajñena dharmeṇāvyapasetunā
Translation
നീ യജ്ഞം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ആഗമപ്രകാരം ചെയ്യുക— വിധിസമ്മതവും ധർമ്മയുക്തവും വഴുതാത്തതുമായ യജ്ഞംകൊണ്ട്.
Word by Word
आगमेनby scripture/tradition
आगमेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootआगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
भवान्you (honored sir)
भवान्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; आदरार्थक सर्वनाम (honorific ‘you’)
यज्ञम्sacrifice
यज्ञम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
करोतुshould do / let (him) perform
करोतु:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आज्ञार्थ (let him/please do)
यदिif
यदि:
सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध (Clause linker)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तार्थक अव्यय (conditional conjunction: if)
इहhere/in this matter
इह:
देशाधिकरण (Place/Context adjunct)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb: here/in this matter)
इच्छतिwishes
इच्छति:
क्रिया (Verb of condition clause)
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
विधिदृष्टेनas prescribed by rule
विधिदृष्टेन:
करणविशेषण (Instrument-qualifier)
TypeAdjective
Rootविधि + दृष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (विधिना दृष्टः)
यज्ञेनby (such) a sacrifice
यज्ञेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
धर्मेणby righteousness
धर्मेण:
करण/साधन (Instrument/means)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
अव्यपसेतुनाwithout deviation (from it)
अव्यपसेतुना:
करणविशेषण (Instrument-qualifier)
TypeAdjective
Rootअ + व्यपसेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; नञ्-समास/उपसर्गयुक्त विशेषण; ‘not deviating/without transgression’ (qualifying ‘dharmeṇa’)