Shloka 47
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
अमावसेतामृक्षे तु यदा चन्द्रदिवाकरौ / राका पञ्चदशी रात्रिरमावास्या ततः स्मृता
Transliteration
amāvasetāmṛkṣe tu yadā candradivākarau / rākā pañcadaśī rātriramāvāsyā tataḥ smṛtā
Translation
അമാവാസ്യയുടെ നക്ഷത്രത്തിൽ ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ഒരുമിച്ച് വരുമ്പോൾ, ‘രാകാ’ എന്ന പതിനഞ്ചാം രാത്രിക്ക് ശേഷം സ്മരിക്കപ്പെടുന്നത് അമാവാസ്യയാണ്।
Word by Word
amāvasyāyāmon the new-moon day
amāvasyāyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण/सप्तमी)
TypeNoun
Rootamāvasyā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Locative, Singular
ṛkṣein the lunar mansion (nakṣatra)
ṛkṣe:
Adhikaraṇa (अधिकरण/सप्तमी)
TypeNoun
Rootṛkṣa (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative, Singular
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात)
yadāwhen
yadā:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootyadā (अव्यय)
FormTemporal adverb
candra-divākarauthe moon and the sun
candra-divākarau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootcandra + divākara (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Dual; समासः—द्वन्द्वः (चन्द्रः च दिवाकरः)
rākāRākā
rākā:
Karta (कर्ता/प्रथमा)
TypeNoun
Rootrākā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
pañcadaśīfifteenth
pañcadaśī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpañca + daśa (संख्या-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular; समासः—द्विगुः (पञ्चदश = 15), used as ordinal ‘fifteenth’
rātriḥnight
rātriḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrātri (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
amāvāsyā(is) Amāvāsyā (new-moon)
amāvāsyā:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootamāvasyā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular; predicate/apposition
tataḥtherefore/then
tataḥ:
Hetu/Anantarya (हेतु/अनन्तर्य)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
FormAdverb (ततः—therefore/then)
smṛtāis remembered/called
smṛtā:
Kriyā (क्रियापद-भाव)
TypeVerb
Root√smṛ + ta (धातु + क्त)
FormPast passive participle (क्त), Feminine, Nominative, Singular; ‘is called/considered’