Shloka 29
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
पिबन्ति द्विलवं कालं पितरस्ते सुधामृतम् / पीतक्षयं ततः सोमं सूर्यो ऽसावेकरश्मिना
Transliteration
pibanti dvilavaṃ kālaṃ pitaraste sudhāmṛtam / pītakṣayaṃ tataḥ somaṃ sūryo 'sāvekaraśminā
Translation
ആ പിതൃകൾ രണ്ട് ലവകാലം സുദാമൃതം പാനം ചെയ്യുന്നു; പിന്നെ പാനംകൊണ്ട് ക്ഷീണിച്ച സോമനെ സൂര്യൻ തന്റെ ഏകരശ്മിയാൽ വീണ്ടും ഗ്രഹിക്കുന്നു।
Word by Word
पिबन्तिdrink
पिबन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन (pl.)
द्विलवम्two-lava (a short measure)
द्विलवम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootद्वि + लव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया विभक्ति (Acc./2nd), एकवचन (sg.); विशेषण of कालम्
कालम्for a time; duration
कालम्:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), द्वितीया विभक्ति (Acc./2nd), एकवचन (sg.); कालपरिमाण (duration)
पितरःthe Pitṛs; ancestors
पितरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा विभक्ति (Nom./1st), बहुवचन (pl.)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा विभक्ति (Nom./1st), बहुवचन (pl.); सर्वनाम
सुधामृतम्nectar-like ambrosia
सुधामृतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुधा + अमृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया विभक्ति (Acc./2nd), एकवचन (sg.)
पीतक्षयम्diminished by being drunk
पीतक्षयम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपीत (पा+क्त, कृदन्त) + क्षय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया विभक्ति (Acc./2nd), एकवचन (sg.); विशेषण of सोमम्; अर्थः: पीते (drunk) क्षयः (diminution) यस्य
ततःthen; thereafter
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअपादान/क्रमवाचक अव्यय (then/from that)
सोमम्the Moon; Soma
सोमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), द्वितीया विभक्ति (Acc./2nd), एकवचन (sg.)
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा विभक्ति (Nom./1st), एकवचन (sg.)
असौthat (one)
असौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा विभक्ति (Nom./1st), एकवचन (sg.); सर्वनाम
एकरश्मिनाwith a single ray
एकरश्मिना:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootएक + रश्मि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), तृतीया विभक्ति (Instr./3rd), एकवचन (sg.)