Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

Nīlakaṇṭha-nāmotpatti-kathana

Origin of the Epithet “Nīlakaṇṭha”

तस्या ज्वालस्य मध्ये तु पश्यावो विपुलप्रभम् / प्रादेशमात्रमव्यक्तं लिङ्गं परमदीप्तिमत्

tasyā jvālasya madhye tu paśyāvo vipulaprabham / prādeśamātramavyaktaṃ liṅgaṃ paramadīptimat

ആ ജ്വാലയുടെ നടുവിൽ ഞങ്ങൾ അപാരപ്രഭയുള്ള—പ്രാദേശമാത്രം, അവ്യക്തം, പരമദീപ്തിമത്തായ ലിംഗം കണ്ടു.

tasyāḥof that
tasyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Ṣaṣṭhī vibhakti (6th/षष्ठी), Ekavacana; ‘of that (flame)’
jvālasyaof the flame
jvālasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootjvālā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (as stem jvālā), Ṣaṣṭhī (6th), Ekavacana; ‘of the flame’
madhyein the middle
madhye:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmadhya (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakalिङ्ग, Saptamī vibhakti (7th/सप्तमी), Ekavacana; locative
tuindeed/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormAvyaya; particle (निपात) marking contrast/emphasis
paśyāvaḥwe two saw
paśyāvaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
FormLaṭ (लट्, present), Uttama-puruṣa (1st person), Dvivacana (dual); Parasmaipada; ‘we two see/saw’ (present used narratively)
vipula-prabhamof vast radiance
vipula-prabham:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvipula (प्रातिपदिक) + prabhā/prabha (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakalिङ्ग, Dvitīyā (2nd), Ekavacana; qualifies liṅgam
prādeśa-mātrammeasuring a span
prādeśa-mātram:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootprādeśa (प्रातिपदिक) + mātra (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakalिङ्ग, Dvitīyā (2nd), Ekavacana; ‘only a span in measure’ qualifying liṅgam
avyaktamunmanifest/indistinct
avyaktam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roota-vyakta (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakalिङ्ग, Dvitīyā (2nd), Ekavacana; qualifies liṅgam
liṅgamsign/linga
liṅgam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootliṅga (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakalिङ्ग, Dvitīyā (2nd), Ekavacana
parama-dīptimatsupremely radiant
parama-dīptimat:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक) + dīptimat (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakalिङ्ग, Dvitīyā (2nd), Ekavacana; qualifies liṅgam