Shloka 35
ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana
Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering
Devanagari script
चैत्रे मासि तु देतोंशुर्धाता वैशाखतापनः / ज्येष्ठमासे भवेदिन्द्रश्चाषाढे सविता रविः
Transliteration
caitre māsi tu detoṃśurdhātā vaiśākhatāpanaḥ / jyeṣṭhamāse bhavedindraścāṣāḍhe savitā raviḥ
Translation
ചൈത്രമാസത്തിൽ ദേതോംശു, വൈശാഖത്തിൽ ധാതാ (താപന), ജ്യേഷ്ഠത്തിൽ ഇന്ദ്രൻ, ആഷാഢത്തിൽ സവിതാ-രവി (രൂപം) ആകുന്നു।
Word by Word
चैत्रेin (the month of) Caitra
चैत्रे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative of time)
TypeNoun
Rootचैत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कालाधिकरण (मास-नाम)
मासिin the month
मासि:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कालाधिकरण
तुindeed/then
तु:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (emphasis/contrast)
देतोṃशुःDetoṃśu (a name)
देतोṃशुः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootदेत-अंशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (देतः अंशुः) ; पाठभेद/दुर्लभ-नाम
धाताDhātā
धाता:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootधातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम
वैशाखतापनःVaiśākha-tāpana (name)
वैशाखतापनः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootवैशाख-तापन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वैशाखे तपनः/वैशाखस्य तपनः) ; नाम
ज्येष्ठमासेin the month of Jyeṣṭha
ज्येष्ठमासे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative of time)
TypeNoun
Rootज्येष्ठ-मास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कालाधिकरण; षष्ठी-तत्पुरुष (ज्येष्ठस्य मासः)
भवेत्would be/is assigned as
भवेत्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम
चand
च:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
आषाढेin (the month of) Āṣāḍha
आषाढे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative of time)
TypeNoun
Rootआषाढ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कालाधिकरण
सविताSavitā
सविता:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम
रविःRavi (Sun)
रविः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम