Shloka 44
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
कुमुदस्य स्मृतं श्वेतमुत्तमस्य च लोहितम् / बलाहकस्य जीमूतं द्रोणस्य हरितं स्मृतम्
Transliteration
kumudasya smṛtaṃ śvetamuttamasya ca lohitam / balāhakasya jīmūtaṃ droṇasya haritaṃ smṛtam
Translation
കുമുദത്തിന്റെ വർണം ശ്വേതമെന്നും, ഉത്തമത്തിന്റെ വർണം ലോഹിതമെന്നും പറയുന്നു. ബലാഹകത്തിന്റെ വർണം ജീമൂതം (മേഘവർണം) പോലെയും, ദ്രോണത്തിന്റെ വർണം ഹരിതമെന്നും സ്മൃതമാണ്.
Word by Word
कुमुदस्यof Kumuda
कुमुदस्य:
सम्बन्ध (genitive: ‘of Kumuda’)
TypeNoun
Rootकुमुद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
स्मृतम्is said/remembered
स्मृतम्:
क्रिया (verbal predicate)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive: ‘is said/remembered’)
श्वेतम्white
श्वेतम्:
विधेय-विशेषण (predicate adjective)
TypeAdjective
Rootश्वेत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; वर्णवाचक विशेषण
उत्तमस्यof Uttama
उत्तमस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
चand
च:
सम्बन्धसूचक (coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-निपात (conjunction)
लोहितम्red
लोहितम्:
विधेय-विशेषण (predicate adjective)
TypeAdjective
Rootलोहित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; वर्णवाचक विशेषण
बलाहकस्यof Balāhaka
बलाहकस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootबलाहक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
जीमूतम्cloudy (cloud-like)
जीमूतम्:
विधेय (predicate nominal)
TypeNoun
Rootजीमूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र वर्ण/स्वरूपवाचकं विधेयम्
द्रोणस्यof Droṇa
द्रोणस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootद्रोण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
हरितम्green
हरितम्:
विधेय-विशेषण (predicate adjective)
TypeAdjective
Rootहरित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; वर्णवाचक विशेषण
स्मृतम्is said/remembered
स्मृतम्:
क्रिया (verbal predicate)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)