Shloka 139
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
कुशद्वीपे कुशस्तंबस्तस्यनाम्ना स उच्यते / क्रैञ्चद्वीपे गिरिः कैञ्चो मध्ये जनपदस्य ह
Transliteration
kuśadvīpe kuśastaṃbastasyanāmnā sa ucyate / kraiñcadvīpe giriḥ kaiñco madhye janapadasya ha
Translation
കുശദ്വീപിൽ ‘കുശസ്തംബ’ ഉണ്ട്; അതിന്റെ പേരിൽ തന്നെയാണ് അത് അറിയപ്പെടുന്നത്. ക്രൈഞ്ചദ്വീപിൽ ‘കൈഞ്ച’ എന്ന ഗിരി ആ ജനപദത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
Word by Word
कुश-द्वीपेin Kuśa-dvīpa
कुश-द्वीपे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुश (प्रातिपदिक) + द्वीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: कुशस्य द्वीपः
कुश-स्तम्बःKuśa-stem/clump (name)
कुश-स्तम्बः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुश (प्रातिपदिक) + स्तम्ब (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: कुशस्य स्तम्बः
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुं/नपुंसक, षष्ठी (genitive), एकवचन
नाम्नाby the name
नाम्ना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (instrumental), एकवचन
सःit/he
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (present), कर्मणि (passive), प्रथमपुरुष, एकवचन
क्रैञ्च-द्वीपेin Kraiñca-dvīpa
क्रैञ्च-द्वीपे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्रैञ्च (प्रातिपदिक) + द्वीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: क्रैञ्चस्य द्वीपः
गिरिःa mountain
गिरिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कैञ्चःKaiñca (name)
कैञ्चः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकैञ्च (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मध्येin the middle
मध्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (locative), एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘in the middle’
जनपदस्यof the country/region
जनपदस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootजनपद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (genitive), एकवचन
हindeed
ह:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (emphatic/expletive particle)