Shloka 110
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
चित्रैर्मणिमयैः शृङ्गैः शिलाजालैः समुच्छ्रितः / द्वीपस्य तस्य पूर्वर्द्धे चित्रसानुः स्थितो महान्
Transliteration
citrairmaṇimayaiḥ śṛṅgaiḥ śilājālaiḥ samucchritaḥ / dvīpasya tasya pūrvarddhe citrasānuḥ sthito mahān
Translation
വിചിത്രമായ മണിമയ ശിഖരങ്ങളാലും ശിലാജാലങ്ങളാലും ഉയർന്ന് നിൽക്കുന്ന, ആ ദ്വീപിന്റെ പൂർവാർദ്ധത്തിൽ ‘ചിത്രസാനു’ എന്ന മഹാപർവ്വതം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
Word by Word
चित्रैःwith variegated/bright
चित्रैः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण) बहुवचन; instrumental plural; विशेषण
मणिमयैःgem-made
मणिमयैः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootमणि + मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; instrumental plural; ‘made of gems’
शृङ्गैःpeaks/horns
शृङ्गैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootशृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; instrumental plural
शिला-जालैःwith rock-networks/masses
शिला-जालैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootशिला + जाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; instrumental plural; ‘network/mass of rocks’
समुच्छ्रितःlofty/raised
समुच्छ्रितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + उत् + श्रि (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘raised/elevated’
द्वीपस्यof the island
द्वीपस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootद्वीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध) एकवचन; genitive singular
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी एकवचन; pronoun genitive singular
पूर्व-अर्धेin the eastern half
पूर्व-अर्धे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपूर्व + अर्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण) एकवचन; locative singular; ‘in the eastern half’
चित्र-सानुःCitra-sānu (the variegated-peaked one)
चित्र-सानुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचित्र + सानु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; nominative singular; proper name/epithet
स्थितःis situated
स्थितः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle used predicatively); पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘standing/located’
महान्great
महान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; nominative singular; विशेषण