Shloka 64
कैलास-मन्दाकिनी-स्वच्छोदा-लौहित्य-सरयू-उद्गमवर्णनम्
Kailāsa and the Origins of Mandākinī, Svacchodā, Lauhitya, and Sarayū
Devanagari script
तत्रत्यैस्तैः परिवृतौ विद्वद्भिर्ब्रह्मराक्षसैः / कुबेरानुचरा ह्येते चत्वारस्तु समाः स्मृताः
Transliteration
tatratyaistaiḥ parivṛtau vidvadbhirbrahmarākṣasaiḥ / kuberānucarā hyete catvārastu samāḥ smṛtāḥ
Translation
അവിടെ അവർ പണ്ഡിതന്മാരായ ബ്രഹ്മരാക്ഷസന്മാർ ചുറ്റിപ്പറ്റി നിന്നിരുന്നു; ഇവർ കുബേരന്റെ അനുചരന്മാർ, നാലുപേരും സമന്മാരെന്ന് സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു।
Word by Word
तत्रत्यैःby/with those local (there-born)
तत्रत्यैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootतत्रत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (करण) बहुवचनम्; adjective used substantively = 'by/with those who are from there'
तैःby them
तैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्; pronoun
परिवृतौsurrounded (the two)
परिवृतौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरि-वृत् (धातु) → परिवृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्गे प्रथमा द्विवचनम्; qualifies two (implicit) persons/objects
विद्वद्भिःby the learned
विद्वद्भिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootविद्वस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्
ब्रह्मराक्षसैःby brahma-rākṣasas
ब्रह्मराक्षसैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootब्रह्म-राक्षस (प्रातिपदिक; ब्रह्मन् + राक्षस)
Formपुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मणः राक्षसाः)
कुबेरानुचराःattendants of Kubera
कुबेरानुचराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुबेर-अनुचर (प्रातिपदिक; कुबेर + अनुचर)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (कुबेरस्य अनुचराः)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), emphasis/indeed
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; demonstrative pronoun
चत्वारःfour
चत्वारः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचतुर् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; numeral
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), contrast/indeed
समाःequal
समाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; predicate adjective
स्मृताःare said/considered
स्मृताः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; passive sense 'are said/remembered'