Shloka 27
Kiṃpuruṣa–Harivarṣa–Ilāvṛta-varṣa-varṇanam
Description of the Varṣas: Kiṃpuruṣa, Hari, and Ilāvṛta
Devanagari script
पतमानानि तान्युर्व्यां कुर्वन्ति विपुलं स्वनम् / तस्या जम्ब्वाः फलरसो नदी भूत्वा प्रसर्प्पति
Transliteration
patamānāni tānyurvyāṃ kurvanti vipulaṃ svanam / tasyā jambvāḥ phalaraso nadī bhūtvā prasarppati
Translation
അവ ഭൂമിയിലേക്കു വീഴുമ്പോൾ മഹത്തായ മുഴക്കം ഉണ്ടാക്കുന്നു; ആ ജംബൂവിന്റെ ഫലരസം നദിയായി മാറി ഒഴുകിപ്പടരുന്നു.
Word by Word
patamānānifalling
patamānāni:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootpat (धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (Present Participle/शतृ), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), बहुवचन (Plural)
tānithose (fruits)
tāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Pronoun), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), बहुवचन (Plural)
urvyāmon the earth/ground
urvyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rooturvī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
kurvantimake, produce
kurvanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)
vipulamgreat, loud
vipulam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvipula (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
svanamsound, noise
svanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsvana (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
tasyāḥof it/of that (tree)
tasyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Pronoun), स्त्रीलिङ्ग (Feminine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
jambvāḥof the jambu (tree)
jambvāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootjambū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
phala-rasaḥthe juice of the fruit
phala-rasaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootphala (प्रातिपदिक) + rasa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
nadīa river
nadī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnadī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
bhūtvāhaving become
bhūtvā:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्यय (indeclinable)
prasarppatispreads, flows forth
prasarppati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-sṛp (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)