Shloka 35
Agnibheda–Vaṃśa: Forms of Agni, Their Functions, and Progeny (अग्निभेद-वंशः)
Devanagari script
परस्परोत्थितः सो ऽग्निर्भूतानीह विनिर्दहेत् / पुत्रस्त्वग्नेर्मन्युमतो घोरः संवर्तकः स्मृतः
Transliteration
parasparotthitaḥ so 'gnirbhūtānīha vinirdahet / putrastvagnermanyumato ghoraḥ saṃvartakaḥ smṛtaḥ
Translation
പരസ്പരത്തിൽ നിന്നുയർന്ന ആ അഗ്നി ഇവിടെ സകല ഭൂതങ്ങളെയും ദഹിപ്പിക്കുന്നു. ക്രോധമയനായ അഗ്നിയുടെ പുത്രൻ ‘സംവർത്തകൻ’ അതിഘോരൻ എന്നു സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു.
Word by Word
परस्पर-उत्थितःarisen mutually
परस्पर-उत्थितः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरस्पर (प्रातिपदिक) + उत्थित (धातु: उत्-स्था)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (परस्परात् उत्थितः = arising from one another)
सःhe/that
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अग्निःfire
अग्निः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भूतानिbeings
भूतानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
इहhere
इह:
Desha-adhikarana (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: here/in this world)
विनिर्दहेत्should burn up
विनिर्दहेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-निर्-दह् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदी; प्रथमपुरुष, एकवचन
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle: but/indeed)
अग्नेःof Agni
अग्नेः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
मन्युमतःof the wrathful
मन्युमतः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootमन्यु (प्रातिपदिक) + मतुप् (प्रत्यय)
Formमतुप्-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषणम् (of the wrathful one)
घोरःterrible
घोरः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
संवर्तकःSaṃvartaka (the destroyer fire)
संवर्तकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंवर्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम-विशेषः (proper epithet)
स्मृतःis called
स्मृतः:
Kriya (क्रिया/विधेय)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formक्त-प्रत्यय; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि (is called)