Shloka 31
Rudra-prasava-varṇana
The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita
Devanagari script
यस्माद्भवन्ति भूतानि ताभ्यस्ता भावयन्ति च / भवनाद्रावनाच्चैव भूतानामुच्यते भवः
Transliteration
yasmādbhavanti bhūtāni tābhyastā bhāvayanti ca / bhavanādrāvanāccaiva bhūtānāmucyate bhavaḥ
Translation
ഏതിൽ നിന്നാണ് സകല ഭൂതങ്ങളും ഉത്ഭവിക്കുന്നത്, അതിനാൽ തന്നെയാണ് അവ പോഷിക്കപ്പെടുന്നതും; സൃഷ്ടിക്കുകയും പ്രവഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ അവനെ ‘ഭവ’ എന്നു പറയുന്നു.
Word by Word
यस्मात्from which
यस्मात्:
अपादान (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; सर्वनाम
भवन्तिcome into being
भवन्ति:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्
भूतानिbeings
भूतानि:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक; भू-धातोः क्त-प्रत्ययान्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
ताभ्यःfrom them
ताभ्यः:
अपादान (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), बहुवचन; सर्वनाम
ताःthey
ताः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सर्वनाम
भावयन्तिcause to be; sustain
भावयन्ति:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; णिच्-प्रत्यय (causative)
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
भवनात्from becoming/coming-to-be
भवनात्:
अपादान (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootभवन (प्रातिपदिक; भू-धातोः ल्युट्/अन-प्रत्ययान्त भाववाचक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन
द्रावनात्from flowing/causing to flow
द्रावनात्:
अपादान (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootद्रावन (प्रातिपदिक; द्रु/द्राव्-धातोः णिच् + ल्युट्)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
अवधारण (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
भूतानाम्of beings
भूतानाम्:
सम्बन्ध (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
उच्यतेis said/called
उच्यते:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive), आत्मनेपदम्
भवःBhava; existence
भवः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन