Shloka 54
राज्याभिषेक-विभागः
Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords
Devanagari script
त्रेतायुगे चतुर्विंशे रावणस्तपसः क्षयात् / रामं दाशरथिं प्राप्य सगणः क्षयमीयिवान्
Transliteration
tretāyuge caturviṃśe rāvaṇastapasaḥ kṣayāt / rāmaṃ dāśarathiṃ prāpya sagaṇaḥ kṣayamīyivān
Translation
ത്രേതായുഗത്തിലെ ഇരുപത്തിനാലാം കാലത്ത് തപസ്സിന്റെ ക്ഷയത്താൽ, ദാശരഥി ശ്രീരാമനെ പ്രാപിച്ച രാവണൻ തന്റെ ഗണങ്ങളോടുകൂടെ നാശം പ്രാപിച്ചു।
Word by Word
त्रेतायुगेin the Tretā age
त्रेतायुगे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootत्रेता-युग (प्रातिपदिक; त्रेता + युग)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; 'त्रेतायाः युगे' इति षष्ठी-तत्पुरुषः (Genitive Tatpurusha)
चतुर्विंशेin the twenty-fourth (period)
चतुर्विंशे:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootचतुर्विंश (प्रातिपदिक; चतुर् + विंशति)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण (ordinal)
रावणःRāvaṇa
रावणः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तपसःof austerity
तपसः:
सम्बन्ध (Ṣaṣṭhī-sambandha/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
क्षयात्due to the destruction
क्षयात्:
अपादान (Apādāna/Ablative-cause)
TypeNoun
Rootक्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेतौ पञ्चमी (ablative of cause)
रामम्Rāma
रामम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
दाशरथिम्the son of Daśaratha
दाशरथिम्:
कर्म (Karma/Object; apposition)
TypeNoun
Rootदाशरथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; रामस्य विशेषण-रूपेण (appositional epithet)
प्राप्यhaving reached/encountered
प्राप्य:
क्रियाविशेषण (Kriyā-viśeṣaṇa/Converb)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; पूर्वकाले (having obtained/after reaching)
सगणःalong with his retinue
सगणः:
विशेषण (Viśeṣaṇa of रावणः)
TypeAdjective
Rootस-गण (प्रातिपदिक; सह + गण)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; 'गणेन सह' इत्यर्थे सह-तत्पुरुषः
क्षयम्destruction
क्षयम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootक्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
ईयिवान्went to / met with
ईयिवान्:
कर्ता (Kartā; with रावणः)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
Formपरस्मैपदी धातु 'इ' (to go) का लिट् (Perfect/लिट्) कृदन्त-रूप (क्वसु/वसुः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थः 'जगाम/प्राप्तवान्'