Shloka 69
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga
Genealogical Continuation
Devanagari script
पुत्रान्धर्मार्थसंयुक्तानुत्पादयितुमर्हसि / एवमुक्तस्तुतेनर्षिस्तथास्त्वित्युक्तवान्हितम्
Transliteration
putrāndharmārthasaṃyuktānutpādayitumarhasi / evamuktastutenarṣistathāstvityuktavānhitam
Translation
ധർമ്മാർത്ഥസമ്പന്നരായ പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിക്കാൻ നീ യോഗ്യനാകുക. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ആ ഋഷി ‘തഥാസ്തു’ എന്നു മംഗളവചനം അരുളി.
Word by Word
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
धर्मार्थसंयुक्तान्endowed with dharma and artha
धर्मार्थसंयुक्तान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootधर्म + अर्थ + संयुक्त (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; समासः—धर्मार्थयोः संयुक्ताः (द्वन्द्व-पूर्वपद + तत्पुरुष)
उत्पादयितुम्to beget/produce
उत्पादयितुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootउत्-√पद्/√पाद् (धातु) + णिच् + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुनन्त (infinitive), प्रयोजनार्थ
अर्हसिyou should/are able
अर्हसि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√अर्ह् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb: thus)
उक्तःhaving been addressed
उक्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
तुthen/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
तेनby him
तेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सर्वनाम
ऋषिःthe sage
ऋषिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तथाso
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (so)
अस्तुlet it be
अस्तु:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक अव्यय (quotative)
उक्तवान्having said
उक्तवान्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√वच् (धातु) + क्तवतु (कृदन्त)
Formक्तवतु-प्रत्ययान्त कृदन्त (perfect participle, active), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोग
हितम्what was beneficial
हितम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म/वस्तु