Shloka 54
Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment
Devanagari script
यस्मात्प्रवृत्तयश्चास्य न कामैरभिसंधिताः / तस्मादजेन प्रीतेन दत्तं सावर्णिके ऽन्तरे
Transliteration
yasmātpravṛttayaścāsya na kāmairabhisaṃdhitāḥ / tasmādajena prītena dattaṃ sāvarṇike 'ntare
Translation
അവന്റെ പ്രവൃത്തികൾ കാമനകളാൽ പ്രേരിതമായിരുന്നില്ല; അതുകൊണ്ട് പ്രസന്നനായ അജൻ (ബ്രഹ്മാവ്) സാവർണിക അന്തരത്തിൽ ഈ ദാനം നൽകി.
Word by Word
यस्मात्since, because
यस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun; Ablative (5th/पञ्चमी), Singular; causal sense 'because of which/since'
प्रवृत्तयःactivities, undertakings
प्रवृत्तयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रवृत्ति (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction (समुच्चय)
अस्यof him
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun; Genitive (6th/षष्ठी), Singular
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
FormAvyaya; negation particle
कामैःby desires
कामैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural
अभिसंधिताःintended/aimed at
अभिसंधिताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअभि + सं + धा (धातु) → अभिसंधित (कृदन्त, क्त)
FormPast passive participle (क्त) used adjectivally; Feminine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; agrees with प्रवृत्तयः; negated by न
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun; Ablative (5th/पञ्चमी), Singular; 'therefore/from that reason'
अजेनby the Unborn (Aja)
अजेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअज (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular; epithet 'Unborn' (Brahmā/Viṣṇu) per context
प्रीतेनbeing pleased
प्रीतेन:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्री (धातु) → प्रीत (कृदन्त, क्त)
FormPast passive participle (क्त) used adjectivally; Masculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular; agrees with अजेन
दत्तम्given
दत्तम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु) → दत्त (कृदन्त, क्त)
FormPast passive participle (क्त); Neuter, Nominative/Accusative (1st/2nd), Singular; 'was given' (impersonal/passive)
सावर्णिकेin Sāvarṇika (period)
सावर्णिके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसावर्णिक (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Singular
अन्तरेin the interval
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular; 'in the interval/within'