Previous Verse
Next Verse

Shloka 115

Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment

शान्तयित्वा तु वृषलान्प्रायशस्तान धार्मिकान् / ततः स वै तदा कल्किश्चरितार्थः ससैनिकः

śāntayitvā tu vṛṣalānprāyaśastāna dhārmikān / tataḥ sa vai tadā kalkiścaritārthaḥ sasainikaḥ

എന്നാൽ മിക്കവാറും ധാർമ്മികരായ വൃഷലന്മാരെ ശമിപ്പിച്ച ശേഷം; അപ്പോൾ കല്കി സൈന്യസഹിതൻ കൃതാർത്ഥനാകുന്നു.

śāntayitvāhaving pacified
śāntayitvā:
Kriya (क्रिया/gerundial)
TypeIndeclinable
Root√śam (धातु) causative śāntaya- + क्त्वा
FormAbsolutive (क्त्वान्त), causative gerund; ‘having pacified’
tuthen/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), particle (अन्वय/विरोध)
vṛṣalānwicked men/outcastes
vṛṣalān:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootvṛṣala (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन)
prāyaśaḥfor the most part
prāyaśaḥ:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootprāyaśas (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (क्रियाविशेषण)
tānthose
tān:
Karma (कर्म/object; refers to vṛṣalān)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन)
dhārmikānrighteous
dhārmikān:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdhārmika (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन); used adjectivally
tataḥthereafter
tataḥ:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (काल/क्रम)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), emphatic particle (निश्चयार्थक)
tadāthen
tadā:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), temporal adverb (कालवाचक)
kalkiḥKalki
kalkiḥ:
Karta (कर्ता/subject apposition)
TypeNoun
Rootkalki (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
carita-arthaḥhaving fulfilled his purpose
carita-arthaḥ:
Karta (कर्ता/subject qualifier)
TypeAdjective
Rootcarita (कृदन्त; √car धातु, क्त) + artha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); तत्पुरुष ‘caritaḥ arthaḥ yasya’ (accomplished purpose)
sa-sainikaḥwith his army
sa-sainikaḥ:
Karta (कर्ता/subject qualifier)
TypeAdjective
Rootsa (सह/सहित-प्रातिपदिक) + sainika (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); उपपद-तत्पुरुष ‘with soldiers/army’