Shloka 105
Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment
Devanagari script
दशमो भाव्यसंभूतो याज्ञवल्क्यपुरस्सरः / अनुकर्षन्स वै सेनां हस्त्यश्वरथसंकुलाम्
Transliteration
daśamo bhāvyasaṃbhūto yājñavalkyapurassaraḥ / anukarṣansa vai senāṃ hastyaśvarathasaṃkulām
Translation
അവൻ ഭാവിയിൽ സംഭവിക്കുന്ന പത്താമത്തെ അവതാരം; യാജ്ഞവൽക്യനെ മുൻപിൽ നിർത്തി, ആന-കുതിര-രഥങ്ങൾ നിറഞ്ഞ സൈന്യത്തെ കൂടെ നയിച്ചുകൊണ്ട് മുന്നേറും.
Word by Word
दशमःthe tenth
दशमः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदशम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण
भाव्यसंभूतःto be born in the future
भाव्यसंभूतः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootभाव्य + संभूत (कृदन्त, क्त; सम्+भू)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; भाव्ये (भविष्यति इति) संभूतः
याज्ञवल्क्यपुरस्सरःhaving Yājñavalkya as the forerunner/leader
याज्ञवल्क्यपुरस्सरः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootयाज्ञवल्क्य + पुरस्सर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; याज्ञवल्क्यः पुरः यस्य (leader with Yājñavalkya in front)
अनुकर्षन्dragging/drawing along
अनुकर्षन्:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeVerb
Rootअनु + कृष् (धातु) → अनुकर्षत् (कृदन्त, शतृ)
Formवर्तमानकाले कृदन्त (present active participle, शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृवाचक
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (particle: indeed)
सेनाम्the army
सेनाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसेना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
हस्त्यश्वरथसंकुलाम्crowded with elephants, horses, and chariots
हस्त्यश्वरथसंकुलाम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootहस्ति + अश्व + रथ + संकुल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘सेनाम्’ इत्यस्य विशेषण; हस्तिभिः अश्वैः रथैः संकुला (crowded with elephants, horses, chariots)