Shloka 88
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
सुरासुरक्षयकराः प्रजाना मशिवश्च ह / हिरण्यकशिपू राजा वर्षाणामर्बुदं बभौ
Transliteration
surāsurakṣayakarāḥ prajānā maśivaśca ha / hiraṇyakaśipū rājā varṣāṇāmarbudaṃ babhau
Translation
അവ യുദ്ധങ്ങൾ ദേവാസുരന്മാരുടെ ക്ഷയം വരുത്തുകയും പ്രജകൾക്ക് അശിവം (അമംഗളം) ആകുകയും ചെയ്തു; രാജാവ് ഹിരണ്യകശിപു ഒരു അർബുദ വർഷം മഹിമയോടെ വാഴ്ന്നു.
Word by Word
सुर-असुर-क्षय-कराःcausing the destruction of gods and demons
सुर-असुर-क्षय-कराः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुर (प्रातिपदिक) + असुर (प्रातिपदिक) + क्षय (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘क्षयं करोति’ इति कर (agent)
प्रजानाम्of the creatures/subjects
प्रजानाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन
अशिवःinauspicious/harmful
अशिवः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
चand
च:
सम्बन्ध (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
हindeed
ह:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपात (particle), कथन-प्रत्यय/स्मरणार्थ ‘indeed’
हिरण्यकशिपुःHiraṇyakaśipu
हिरण्यकशिपुः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहिरण्यकशिपु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
राजाking
राजा:
सम्बोधन/विशेष्य (Apposition to subject)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (राजन्-शब्द)
वर्षाणाम्of years
वर्षाणाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन
अर्बुदम्an arbuda (ten million)
अर्बुदम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्बुद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; संख्यावाचक (a crore/10^7)
बभौwas/ruled (for)
बभौ:
मुख्यक्रिया (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद