Shloka 80
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
इन्द्रेणैव स विक्रम्य निहतस्तारकामये / भवादवध्यतां प्राप्य विशेषास्त्रादिभिस्तु यः
Transliteration
indreṇaiva sa vikramya nihatastārakāmaye / bhavādavadhyatāṃ prāpya viśeṣāstrādibhistu yaḥ
Translation
താരകാമയ യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ദ്രൻ തന്നേ പരാക്രമിച്ച് അവനെ വധിച്ചു; ശിവനിൽ നിന്ന് അവധ്യത നേടിയിട്ടും പ്രത്യേക അസ്ത്രങ്ങളാൽ ഒടുവിൽ നശിച്ചവൻ അവനായിരുന്നു.
Word by Word
इन्द्रेणby Indra
इन्द्रेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
एवindeed/alone
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारण-अव्यय (emphatic particle)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विक्रम्यhaving advanced
विक्रम्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवि + क्रम् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having advanced/attacked’
निहतः(was) slain
निहतः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Predicate participle)
TypeVerb
Rootनि + हन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘slain’
तारकामयेin the (battle) of Tāraka
तारकामये:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतारक + आमय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष: ‘तारकस्य आमयः/युद्धः’ (proper-name context: in the Tāraka-related battle)
भवात्from Śiva (Bhava)
भवात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन
अवध्यताम्invulnerability
अवध्यताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअ + वध्यता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘invulnerability’ (state of not being killable)
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having obtained’
विशेषspecial
विशेष:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद; ‘special’
अस्त्रweapons
अस्त्र:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formसमासमध्यपद; ‘weapon’
आदिभिःand others
आदिभिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘and the like’
तुhowever/indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विशेषार्थक
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम (relative pronoun)