Shloka 43
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
देवा हुताशनप्राणाः प्राणो ऽग्नेर्मधुसूदनः / रसाच्छोणितसंभूतिः शोणितान्मासमुच्यते
Transliteration
devā hutāśanaprāṇāḥ prāṇo 'gnermadhusūdanaḥ / rasācchoṇitasaṃbhūtiḥ śoṇitānmāsamucyate
Translation
ദേവന്മാർ ഹുതാശനൻ (അഗ്നി)ന്റെ പ്രാണങ്ങളാണ്; അഗ്നിയുടെ പ്രാണൻ മധുസൂദനൻ (വിഷ്ണു) ആകുന്നു. രസത്തിൽ നിന്ന് ശോണിതം ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; ശോണിതത്തിൽ നിന്ന് മാംസം എന്നു പറയുന്നു.
Word by Word
devāḥgods
devāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
hutāśana-prāṇāḥhaving fire as their life-breath
hutāśana-prāṇāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roothutāśana (प्रातिपदिक) + prāṇa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी: ‘of fire’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
prāṇaḥvital breath
prāṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootprāṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
agneḥof Agni (fire)
agneḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootagni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
madhu-sūdanaḥMadhusūdana (Vishnu/Krishna)
madhu-sūdanaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmadhu (प्रातिपदिक) + sūdana (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारय/उपपद-तत्पुरुष: ‘slayer of Madhu’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
rasātfrom essence/juice
rasāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootrasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
śoṇita-saṃbhūtiḥorigin/production of blood
śoṇita-saṃbhūtiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśoṇita (प्रातिपदिक) + saṃbhūti (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी: ‘of blood’); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
śoṇitātfrom blood
śoṇitāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootśoṇita (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
māsaḥflesh/meat
māsaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ucyateis said/is called
ucyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलट्-लकार (Present), कर्मणि-प्रयोग (Passive), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन