Shloka 17
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
यः पुरा ह्यनलो भूत्वा त्वौर्वः संवर्त्तको विभुः / पातालस्थोर्ऽणवगतः पपौ तोयमयं हविः
Transliteration
yaḥ purā hyanalo bhūtvā tvaurvaḥ saṃvarttako vibhuḥ / pātālasthor'ṇavagataḥ papau toyamayaṃ haviḥ
Translation
ആദിയിൽ അഗ്നിയായി, വിഭുവായ ഔർവ സംവർത്തകനായി, പാതാളസ്ഥ അർണവത്തിലേക്ക് ചെന്നു ജലമയ ഹവിസ്സ് പാനം ചെയ്തവൻ।
Word by Word
यःwho
यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धसूचकः सर्वनाम
पुराformerly
पुरा:
Adhikarana (अधिकरण/Temporal)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधान/हेतु-प्राय
अनलःfire
अनलः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअनल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Kriya (क्रिया/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया; ‘having become’
त्वाyou
त्वा:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
उर्वःAurva (name)
उर्वः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नामविशेषः (उर्वः/और्वः)
संवर्तकःthe destroyer (at dissolution)
संवर्तकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंवर्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
विभुःthe mighty one
विभुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
पातालस्थःsituated in the netherworld
पातालस्थः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपाताल + स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष/सप्तमी-तत्पुरुषार्थः: ‘पाताले स्थितः’
अर्णवगतःgone into the ocean
अर्णवगतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअर्णव + गत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘अर्णवे गतः’ (entered the ocean)
पपौdrank
पपौ:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलिट् (Perfect/Parokṣa), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
तोयमयम्consisting of water
तोयमयम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतोय + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘तोयमय’ = जलमय (made of water)
हविःoblation
हविः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन