Previous Verse
Next Verse

Shloka 153

Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent

तैस्तैर्मनो ऽनुकूलैश्च ह्युपचारैरतद्रिता / देवी सारीन्द्रदुहिता जयन्ती शुभचारिणी

taistairmano 'nukūlaiśca hyupacārairatadritā / devī sārīndraduhitā jayantī śubhacāriṇī

മനസ്സിന് അനുകൂലമായ വിവിധ ഉപചാരങ്ങളാൽ, അലസതയില്ലാതെ, ദേവി—സാരീന്ദ്രന്റെ പുത്രി—ശുഭാചാരിണിയായ ജയന്തി ശുശ്രൂഷയിൽ ഏർപ്പെട്ടു।

तैःby those
तैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, तृतीया बहुवचन; instrumental plural ‘by those’
तैःby various
तैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, तृतीया बहुवचन; repetition for emphasis (tais-taiḥ)
मनःmind
मनः:
विशेष्य/विशेषण-आधार (Qualifier base)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; here as qualifier in compound-like phrase ‘mind-pleasing’ (contextually)
अनुकूलैःfavourable, pleasing
अनुकूलैः:
करण (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootअनुकूल (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, तृतीया बहुवचन; adjective agreeing with उपचारैः
and
:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय; conjunction
हिindeed
हि:
निपात (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात; emphasis/causal particle
उपचारैःattentions, services
उपचारैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootउपचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; instrumental plural
अतद्रिताnot negligent, attentive
अतद्रिता:
कर्तृ-विशेषण (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + तद्रित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; negative adjective ‘not negligent/ not careless’ qualifying देवী
देवीthe goddess/lady
देवी:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
सारीन्द्रदुहिताdaughter of Sārīndra
सारीन्द्रदुहिता:
कर्ता (Subject apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootसारि-इन्द्र + दुहिता (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (सारीन्द्रस्य दुहिता), स्त्रीलिङ्ग प्रथमा एकवचन; patronymic-style epithet
जयन्तीJayantī
जयन्ती:
कर्ता (Subject apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootजयन्ती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; proper name/appellation
शुभचारिणीof auspicious conduct
शुभचारिणी:
कर्तृ-विशेषण (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ + चारिणी (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (शुभा चारिणी), स्त्रीलिङ्ग प्रथमा एकवचन; adjective qualifying देवी