Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 139
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
अभिध्याय ततश्शक्रमापन्नं सत्वरं प्रभुः / तस्याः संत्वरमाणायाः शीघ्रङ्कारी मुरारिहा
Transliteration
abhidhyāya tataśśakramāpannaṃ satvaraṃ prabhuḥ / tasyāḥ saṃtvaramāṇāyāḥ śīghraṅkārī murārihā
Translation
അപകടത്തിലായ ഇന്ദ്രനെ ഓർത്തുകൊണ്ട് പ്രഭു വേഗത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. അവൾ വേഗത്തിൽ നീങ്ങുമ്പോൾ, മുരാരി (വിഷ്ണു) അതിലും വേഗത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു.
Word by Word
अभिध्यायhaving reflected
अभिध्याय:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-ध्यै (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), अव्यय; ‘having meditated/considered’
ततःthen
ततः:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रमवाचक (then)
शक्रम्Shakra (Indra)
शक्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आपन्नम्approached
आपन्नम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootआ-पद् (धातु)
Formकृदन्त; भूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘having approached/reached’ (qualifying शक्रम्)
सत्वरम्quickly
सत्वरम्:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootसत्वरम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: quickly)
प्रभुःthe Lord
प्रभुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
संत्वरमाणायाःof (her) hurrying
संत्वरमाणायाः:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeVerb
Rootसम्-त्वर् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (present participle), स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘of (her) who is hurrying’
शीघ्रङ्कारीswift-acting
शीघ्रङ्कारी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशीघ्र + कारी (कृ-धातु से कृत्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: ‘शीघ्रः कारी’ = one who acts quickly
मुरारिहाMurāri (Vishnu)
मुरारिहा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुरा + अरि + ह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘मुरायाः अरिः’ (enemy of Mura)