Shloka 119
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
व्रतं चर मयोद्दिष्टं ब्रह्मचारी समाहितः / पूर्मं वर्षसहस्रं वै कुण्डधूममवाक्शिराः
Transliteration
vrataṃ cara mayoddiṣṭaṃ brahmacārī samāhitaḥ / pūrmaṃ varṣasahasraṃ vai kuṇḍadhūmamavākśirāḥ
Translation
ഞാൻ നിർദ്ദേശിച്ച വ്രതം ആചരിക്ക; ബ്രഹ്മചാരിയായി ഏകാഗ്രനായി ഇരിക്ക. ആദ്യം ആയിരം വർഷം കുണ്ഡത്തിന്റെ പുകയിൽ തല താഴ്ത്തി (അവാക്ശിരസ്) നിലകൊൾക.
Word by Word
vratamvow
vratam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvrata (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन)
carapractice/perform
cara:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√car (धातु)
FormImperative (लोट्), 2nd person (मध्यमपुरुष), Singular (एकवचन)
mayāby me
mayā:
Karaṇa/Agent-instrument (करण)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun; Instrumental (तृतीया/3), Singular (एकवचन)
uddiṣṭamprescribed/indicated
uddiṣṭam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeVerb
Rootud-√diś (धातु)
FormPast passive participle (क्त), Neuter, Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन); agrees with vratam
brahmacārīa celibate student
brahmacārī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahmacārin (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
samāhitaḥcomposed/collected (in mind)
samāhitaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-ā-√dhā (धातु)
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
pūrmaṃfully/for a full (period)
pūrmaṃ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeAdjective
Rootpūrva (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन); adverbial use = 'for a full/previous' (here: 'for a full')
varṣa-sahasrama thousand years
varṣa-sahasram:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootvarṣa (प्रातिपदिक) + sahasra (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष: वर्षाणां सहस्रम्); Neuter, Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन)
vaiindeed
vai:
Sambandha/Emphasis (निपात-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormEmphatic particle (निपात)
kuṇḍa-dhūmamthe smoke of the fire-pit
kuṇḍa-dhūmam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkuṇḍa (प्रातिपदिक) + dhūma (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष: कुण्डस्य धूमः); Masculine, Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन)
avāk-śirāḥwith head bent down
avāk-śirāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootavāk (अव्यय/उपसर्गार्थ) + śiras (प्रातिपदिक)
FormBahuvrīhi: 'whose head is downward'; Masculine, Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)