Shloka 93
Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa
Genealogical Enumeration of the Yādava Clans
Devanagari script
अथ विज्ञाय योगेन कृष्णो बभ्रुगतं मणिम् / सभामध्ये तदा प्राह तमक्रूरं जनार्द्दनः
Transliteration
atha vijñāya yogena kṛṣṇo babhrugataṃ maṇim / sabhāmadhye tadā prāha tamakrūraṃ janārddanaḥ
Translation
അപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ യോഗബലത്തോടെ ബഭ്രുവിന്റെ കൈവശം ചെന്ന മണിയെ അറിഞ്ഞ്, സഭാമദ്ധ്യേ ജനാർദ്ദനൻ അക്രൂരനോട് പറഞ്ഞു।
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha/Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/then
विज्ञायhaving learned/known
विज्ञाय:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवि+√ज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) = ‘having known’
योगेनby yogic power/means
योगेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
कृष्णःKṛṣṇa
कृष्णः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन
बभ्रु-गतम्gone to/with Babhrū (i.e., in Babhrū’s possession)
बभ्रु-गतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबभ्रु (प्रातिपदिक) + गत (कृदन्त; √गम्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (मणिम्); तत्पुरुष-समास (बभ्रोः गतः)
मणिम्the jewel
मणिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
सभा-मध्येin the assembly hall
सभा-मध्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसभा (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्यय (locative sense) = ‘in the midst of the assembly’
तदाat that time
तदा:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
प्राहsaid
प्राह:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√अह्/√ब्रू (धातु; ‘to say’)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
अक्रूरम्Akrūra
अक्रूरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअक्रूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘तम्’ इति सर्वनामस्य विशेष्य
जनार्द्दनःJanārdana (Kṛṣṇa)
जनार्द्दनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजनार्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कृष्णस्य उपनाम