Shloka 44
Yadu-vaṃśa and the Haihaya Line: From Yadu to Kārtavīrya Arjuna
Devanagari script
वसिष्ठनामा स मुनिः ख्यात आपव इत्युत / तत्रापवस्तदा क्रोधादर्जुनं शप्तवान्विभुः
Transliteration
vasiṣṭhanāmā sa muniḥ khyāta āpava ityuta / tatrāpavastadā krodhādarjunaṃ śaptavānvibhuḥ
Translation
ആ മുനി ‘വസിഷ്ഠ’ എന്ന നാമത്താലും ‘ആപവ’ എന്ന പേരിലും പ്രസിദ്ധനായിരുന്നു; അവിടെ ആ മഹാവിഭു ആപവൻ ക്രോധത്തോടെ അർജുനനെ ശപിച്ചു.
Word by Word
वसिष्ठनामाnamed Vasiṣṭha
वसिष्ठनामा:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवसिष्ठ + नामन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः—'वसिष्ठं नाम यस्य सः'
सhe
स:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मुनिःsage
मुनिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ख्यातःrenowned
ख्यातः:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootख्या (धातु) → ख्यात (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of मुनिः)
आपवःĀpava
आपवः:
Karta-samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootआपव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपनाम (patronymic/epithet)
इतिthus
इति:
Vākyārtha-marker (वाक्यार्थसूचक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
उतalso/indeed
उत:
Prayojaka-nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootउत (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/विशेषणार्थ (and/also; emphatic)
तत्रthere
तत्र:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
आपवःĀpava
आपवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआपव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
क्रोधात्out of anger
क्रोधात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootक्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative/पञ्चमी), एकवचन; हेत्वर्थ (cause)
अर्जुनम्Arjuna (Kārttavīrya)
अर्जुनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअर्जुन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (proper name)
शप्तवान्cursed
शप्तवान्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootशप् (धातु) → शप्तवत् (कृदन्त)
Formकृत्-प्रत्यय (क्तवत्/क्तवतु), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; परोक्षभूतार्थे कर्तरि प्रयोगः—'having cursed'
विभुःthe mighty one
विभुः:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण/उपाधि (of sage)