Shloka 65
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
विश्वामित्रस्तु धर्मात्मा नाम्ना विश्वरथः स्मृतः / जज्ञे भृगुप्रसादेन कौशिकान्वयवर्द्धनः
Transliteration
viśvāmitrastu dharmātmā nāmnā viśvarathaḥ smṛtaḥ / jajñe bhṛguprasādena kauśikānvayavarddhanaḥ
Translation
ധർമ്മാത്മാവായ വിശ്വാമിത്രൻ ‘വിശ്വരഥൻ’ എന്ന നാമത്താലും സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ഭൃഗുവിന്റെ പ്രസാദത്താൽ ജനിച്ച് കൗശികവംശം വർദ്ധിപ്പിച്ചു।
Word by Word
विश्वामित्रःViśvāmitra
विश्वामित्रः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविश्व-अमित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोध (particle: but/indeed)
धर्मात्माrighteous-souled
धर्मात्मा:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootधर्म-आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); विशेषण
नाम्नाby name
नाम्ना:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
विश्व-रथःViśvaratha (his name)
विश्व-रथः:
Karta (कर्ता/Predicate nominative)
TypeNoun
Rootविश्व-रथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
स्मृतःis remembered/known
स्मृतः:
Kriya (क्रिया/Predicative)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); कर्मणि प्रयोगे विधेय (predicate)
जज्ञेwas born
जज्ञे:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); आत्मनेपद
भृगु-प्रसादेनby the grace of Bhṛgu
भृगु-प्रसादेन:
Hetu/Karana (हेतु/करण/Cause-Means)
TypeNoun
Rootभृगु-प्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
कौशिक-अन्वय-वर्द्धनःincreaser of the Kauśika lineage
कौशिक-अन्वय-वर्द्धनः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootकौशिक-अन्वय-वर्द्धन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); विशेषण