Shloka 60
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
परिस्रुता महाभागा कौशिकी सरितां वरा / इक्ष्वाकुवंशप्रभवो रेणुको नाम पार्थिवः
Transliteration
parisrutā mahābhāgā kauśikī saritāṃ varā / ikṣvākuvaṃśaprabhavo reṇuko nāma pārthivaḥ
Translation
പ്രവഹിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആ മഹാഭാഗ്യവതി കൗശികീ നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയാണ്. ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിൽ ജനിച്ച ‘രേണുക’ എന്നൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു.
Word by Word
परिस्रुताflowing forth; having flowed around
परिस्रुता:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरि + स्रु (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP used adjectivally); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महा-भागाhighly fortunate
महा-भागा:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (Bahuvrihi; ‘one who has great fortune’); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कौशिकीKauśikī
कौशिकी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकौशिकी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सरिताम्of rivers
सरिताम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसरित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
वराbest; excellent
वरा:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (agreeing with कौशिकी)
इक्ष्वाकु-वंश-प्रभवःborn of the Ikṣvāku dynasty
इक्ष्वाकु-वंश-प्रभवः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइक्ष्वाकु (प्रातिपदिक) + वंश (प्रातिपदिक) + प्रभव (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (Tatpurusha; ‘born in the Ikṣvāku lineage’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रेणुकःReṇuka
रेणुकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरेणुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नामnamed
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नाम-शब्दः (indeclinable used for naming/apposition)
पार्थिवःking; ruler
पार्थिवः:
Apposition (समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन